Niet zeker over een term of uitdrukking die je bent tegengekomen? Zoek het eens op in deze verklarende woordenlijst.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Acheuléen
Stenen werktuig technologie die wordt geassocieerd met Homo erectus en Homo heidelbergensis.

Amud
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Israël

Arcy-sur-Cure
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk

Ardipitheken
Geslacht van voorouders van de mens die tussen 6 en 4 miljoen jaar geleden leefden

Aurignacien
Stenen werktuig technologie die wordt geassocieerd met de eerste moderne mensen die Europa binnen trokken.

Australopitheken
Geslacht van voorouders van de mens die tussen 4 en 2,5 miljoen jaar geleden leefden

B

Bianche-st-Vaast
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk

Boule, Marcellin
Franse wetenschapper. Beschreef de Chapelle-aux-Saints fossielen.

C

Chaise, La
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk

Chapelle-aux-Saints, La
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk

Chatelperronien
Stenen werktuig technologie die wordt geassocieerd met de Neanderthalers. Volgens sommigen een doorontwikkeling van de Moustérien technologie, volgens anderen voornamelijk afgekeken van de Aurignacien technologie die wordt geassocieerd met de Cro-Magnon mens.

Cro-Magnon
Vindplaats van moderne mensen in Frankrijk. De vindplaats was een van de eerste waar moderne mensen werden gevonden uit het late Paleolithicum. Deze mensen worden ookwel Cro-Magnon mensen genoemd

D

Darwin, Charles
Engelse geleerde. Ontwikkelde de evolutie theorie en schreef een van de eerste boeken over evolutie: The Descent of Man.

Derderiyeh
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Syrië.

Devil’s Tower
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Gibraltar.

DNA
Deoxyribo Nucleic Acid of te wel deoxyribonucleïnezuur. Bestanddeel van de chromosomen dat verantwoordelijk is voor de overdracht van erfelijke eigenschappen van ouders op kind. Door geavanceerde technieken is het mogelijk DNA te onttrekken aan sommige fossielen. Een omstreden onderzoek toonde zo aan dat er geen sporen van het Neanderthaler DNA in het DNA van de moderne mens is te vinden.

Doggerland
Gedeelte van de Noordzee dat tijdens de laatste ijstijd droogviel, waardoor er een landbrug ontstond dus de Britse eilanden en het Europese vasteland.

E

Ehringsdorf
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Duitsland

Engis
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in België

F

Feldhover grot
Grot in het Duitse Neanderdal waarin de eerste Neanderthal fossielen zijn gevonden.

Ferassie, La
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk.

Forbes Quarry
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Gibraltar.

Fuhlrott, Johann
Duitse leraar die de eerste Neanderthaler fossielen als eerste in handen kreeg en beschreef.

G

Gorham’s Cave
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Gibraltar.

Gorjanovic-Kramberg, Dragutin
Kroatische geleerde, geboren als Karl Kramberger. Ontdekte en beschreef de Krapina fossielen.

H

Holoceen
Benaming voor de periode van 10.000 jaar gelden tot heden.

Homo
Geslacht van de mens waar ook de moderne mens, Homo sapiens, onder valt.

Huxley, Thomas
Engelse geleerde. Was een van de felste verdedigers van Darwin’s evolutie theorie. Schreef het eerste boek over menselijke evolutie: Evidence as to man’s place in Nature.

I

Ijstijd
Periode van wereldwijde afkoeling. Gekenmerkt door een toename van de ijskappen op de Noord- en Zuidpool en een daling van de zeespiegel.

K

Kebarra
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Israël.

Krapina
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Kroatië.

L

Levallois
Techniek voor het afslaan van steensplinters van een brok vuursteen, die zowel bij het late Acheuléen als het Moustérien werd gebruikt.

Levant
Middelandse zeekust ten oosten van Italië. Aanduiding voor de kuststrook van Turkije, Syrië, Libanon, Israël en Egypte.

Linnaeus, Carolus
Zweedse geleerde. Latijnse benaming van Karl von Lindbergen die in de 16^de eeuw een classificeringssysteem opzette waarbij alle levende wezens worden onder gebracht in orders, suborders, super-families, families, geslachten en tenslotte soorten. Linneaus zag de verwantschap van de mens met de mensapen en bracht ze beiden onder in de orde der Primaten.

M

Mitochondriën
Celorganellen die zorgen voor de opslag van energie in het menselijk lichaam. Mitochondriën worden alleen door de moeder doorgegeven. Door verschillen in het DNA van mitochondrische cellen te bestuderen konden wetenschappers een schatting maken van wanneer de laatste gemeenschappelijke voorouder van alle levende moderne mensen leefde. Deze mitochondrische Eva (mitochondrial Eve) zou volgens dit onderzoek zo’n 200.000 jaar geleden in Afrika hebben geleefd.

Monte Circeo
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Italië.

Moustérien
Stenen werktuig technologie die wordt geassocieerd met de Neanderthalers.

Multi regionality theorie
Theorie die stelt dat de moderne mens ontstond door parallel-evolutie van verschillende regionale menssoorten zoals Homo erectus in Azië en de Neanderthalers in Europa. Tegenhanger van de Out of Africa theorie.

N

Neander, Joachim
Duitse dichter. Heette eigenlijk Joachim Neumann. Naar hem werd het Neander dal in Duitsland genoemd.

Neanderthal
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Duitsland. Tegenwoordig wordt in de Duitse taal het woord ‘dal’ niet meer als ‘thal’ geschreven maar als ‘tal’, vandaar dat de spelling Neandertal en Neandertaler ook veel voorkomt.

O

Out of Africa theorie
Theorie die stelt dat de moderne mens zich in Afrika ontwikkelde en vervolgens de andere menssoorten in de rest van de wereld, waaronder de Neanderthalers, verving. Tegenhanger van de Multi regionality theorie.

P

Paranthropen
Geslacht van mensachtigen die tussen 3,5 en 2 miljoen jaar geleden leefden

Piltdown mens
Benaming van een aantal namaak fossielen die lange tijd voor echt werden aangezien.

Pleistoceen
Benaming van de periode van 1,8 miljoen tot 10.000 jaar geleden. Het Pleistoceen kenmerkt zich door de verschillende ijstijden die in deze periode plaatsvonden.

Pontnewydd
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Wales, Groot-Britannië.

Q

Qafzeh
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Israël.

Quina, La
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk.

R

S

Saccopastore
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk.

Schaafhaussen, Hermann
Duitse anatomist. Beschreef samen met Johann Fuhlrot de eerste Neanderthal fossielen.

Shanidar
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Irak.

Skhul
Vindplaats van fossielen van moderne mensen in Israël.

 Spy
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in België.

St-Cesaire
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Frankrijk.

T

Tabun
Volledige naam Mugharet-et-Tabun (Grot van de oven). Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Israël.

Teshik Tash
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Oezbekistan.

U

V

Vindija
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Kroatië.

Virchow, Rudolf (1821 – 1902)
Duitse wetenschapper. Grondlegger van de moderne pathologie. Was vel gekant tegen Darwin’s evolutie theorie. Maakte door zijn dominante positie in de Duitse wetenschap een serieuse discussie over de Neanderthal fossielen onmogelijk.

W

X

Y

Ystijd: zie ijstijd

Z

Zaffaraya
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Spanje.

 Zuttiyeh
Vindplaats van Neanderthaler fossielen in Israël.